Türkiye'de Fibromiyalji Sendromunda Uygulanan Fizyoterapi Yaklaşımlarına Yönelik Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Abstract

Tam Metin : Semptom Health Researches - Sayı 2026 3(2) - Sayfa 12-21

ÖZET

Amaç: Bu çalışma Türkiye'de fibromiyalji sendromunda (FMS) uygulanan fizyoterapi yaklaşımlarını konu alan lisansüstü tezleri sistematik olarak incelemek ve bulgularını güncel literatür çerçevesinde tartışmak amacıyla yapılmıştır.

Yöntem: YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında "fibromiyalji sendromu" anahtar kelimesiyle tarama yapılmış, 236 lisansüstü teze ulaşılmıştır. "Fizyoterapi ve rehabilitasyon" alan filtresi uygulandıktan ve dahil edilme kriterleri değerlendirildikten sonra deneysel tasarıma sahip 11 tez çalışmaya dahil edilmiştir. Tezlerin metodolojik özellikleri, müdahale türleri ve kullanılan değerlendirme araçları frekans ve yüzde değerleriyle tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir.

Bulgular: İncelenen 11 tez 2017–2025 yılları arasında tamamlanmış olup büyük çoğunluğu yüksek lisans düzeyindedir. En sık uygulanan müdahale türü egzersiz temelli fizyoterapi programları olmuştur (%72,7; n=8). Manuel terapi teknikleri üç tezde (%27,3), nöromodülasyon uygulamaları iki tezde (%18,2) ve ozon terapi bir tezde (%9,1) incelenmiştir. En sık kullanılan değerlendirme araçları Görsel Analog Skala (%90,9) ve Fibromiyalji Etki Anketi (%81,8) olmuştur.

Sonuç: Türkiye'deki FMS alanındaki lisansüstü tezlerde egzersiz temelli yaklaşımların baskın olduğu, ölçüm araçlarında ağrı ve hastalık etkileniminin ön planda tutulduğu görülmektedir. Psikolojik parametreler, dijital müdahaleler ve uzun dönem takip gibi alanlarda gelecekte daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.